Na de (ziekenhuis) bevalling, de eerste uren thuis

Het is heel begrijpelijk wanneer je alleen thuis bent met de baby als spannend ervaart. Met deze eerste tips en adviezen helpen we je opweg zodat je weet waar op gelet moet worden. Zo weet je de eerste uren of de avond en de nacht waar je op moet letten..

Mochten er vragen zijn mag je ons uiteraard altijd bellen op 088- 130 17 18. Of chat of videobel met de kraamzorg professionals van BabyManager.

Waar moet je op letten als je thuis bent zonder kraamverzorgende

In deze bijlage (met afbeeldingen) kun je zien bij welke klachten na de bevalling, je de verloskundige moet bellen!

Het gouden uur
Direct na de bevalling is het fijn om je kindje bij je op de buik te nemen (huid-op-huidcontact)
Pas huid op huid contact als volgt toe:
- Ga samen met je baby lekker warm in bed liggen.
- Ontbloot je eigen bovenlichaam en leg de baby bloot op je borst (huid-op-huid contact). Laat de luier om en doe de baby een mutsje op. Dek goed toe met warme dekens.
-Geef je baby eventueel voeding.

Het is niet alleen fijn om op deze manier bij te komen van je bevalling, je baby blijft warm en jij kunt hem of haar eens goed bekijken. Je kindje blijft kalm en gaat rustig op zoek naar de tepel. De ademhaling is rustig, de temperatuur is stabiel en de bloedsuikerspiegel blijft op peil. (bron: Het gouden uur - NCJ)

Na de geboorte is je baby alert en maakt contact met jullie. Onder invloed van hormonen komt de hechting tot stand.

De eerste uren thuis
Je bent bevallen in het ziekenhuis en je mag naar huis met je baby. Als er geen medische indicatie (aanwijzing) is voor avond- of nachtzorg, komt de kraamverzorgende de volgende ochtend. Het blijft natuurlijk een beetje spannend om zo’n eerste nacht alleen thuis te zijn. In de BabyManager app kan je de belangrijkste instructies/informatie vinden, zodat je weet waar je op moet letten en je met een gerust gevoel de avond en de nacht doorkomt.

Als je vragen hebt, dan kun je altijd contact (24/7) met een zorgprofessional opnemen via chat of videobellen via de BabyManager app of onze instructiefilmpjes bekijken. Wil je in de kraamperiode gebruik maken van videobellen? Neem dan contact op met de planning, tel. 088 - 130 1718.

Waar moet je op letten als je naar huis gaat?

Zorg voor de moeder na de bevalling
- Het is belangrijk dat je binnen 4 tot 6 uur na de bevalling geplast hebt. Wij raden je daarom aan om na de bevalling normaal te drinken. Probeer ook zonder aandrang te plassen, ongeveer om de 3 uur en het liefst vóór de voeding van je baby. Met een lege blaas kan de baarmoeder zich namelijk beter samentrekken. Dit is nodig om het bloedverlies te verminderen.
- Spoel na het plassen de vulva met lauw warm water om infecties tegen te gaan. Dit kan met een fles of bidon op het toilet of onder de douche. 
- Je kunt de eerste dag na de bevalling vrij veel vloeien, vergelijkbaar met een flinke menstruatie. Het is normaal dat het kraamverband elke 3 uur helemaal doordrenkt is met bloed. Verschoon je kraamverband elke keer dat je naar het toilet gaat. Ook kun je af en toe een bloedstolsel verliezen ter grootte van een vuist. Dit is normaal. Als je 2 keer binnen het halfuur het maand- verbanden moet verschonen, neem dan contact op met de verloskundige.
- Je kunt na de bevalling last hebben van naweeën. Naweeën zijn vervelend maar ook nuttig: ze zorgen ervoor dat de baarmoeder weer de oude vorm terugkrijgt. Naweeën voelen als menstruatie- achtige pijn. De verloskundige of huisarts kan hiervoor pijnstilling voorschrijven.

Zorg voor je baby na de bevalling

Als je borstvoeding geeft
- Je mag de baby zo vaak en zo lang als hij wil laten drinken aan de borst mits het goed voelt en de baby goed is aangelegd. 8 tot 12 keer per 24 uur is normaal. Dit kan ieder uur zijn of iedere 2 tot 3 uur, ook ’s nachts. Dit noemen we ‘voeden op verzoek’. Als je baby genoeg heeft gedronken, zal het vanzelf loslaten of in slaap vallen.
- Meldt de baby zich niet binnen 3 uur, dan maak je de baby wakker. Je baby heeft 7 tot 8 voedingsmomenten per dag nodig. Bied de eerste borst aan tot max 30 minuten of tot de baby loslaat, dan verschoon je de luier en bied je de tweede borst aan.
- Als het aanleggen niet lukt, is dit niet erg. Probeer het opnieuw als je baby voedingssignalen laat zien of na 3 uur.
- Is je baby onrustig na de voeding, dan kun je hem opnieuw aanleggen aan de borst die je het laatst hebt gegeven. Het eerste aanhappen aan de borst kan wat gevoelig zijn door het oprekken van het collageen weefsel van je tepel. Dit trekt meestal binnen 30 seconden weg. Blijft de pijn aanhouden, dan kan je je baby van de borst halen door met je pink het vacuüm te verbreken. Probeer dan je baby opnieuw aan te leggen. Heb je last van aanhoudende pijn, wondjes of kloofjes, dan is het raadzaam om het aanleggen en de houding aan te passen. Het regelmatig vervangen van zoogkompressen, het aanbrengen van een druppel moedermelk op de tepel is een advies. Pijn bij het voeden kan je motivatie beïnvloeden, daarom kan het van meerwaarde zijn om een lactatiekundig consult te boeken.

Als je flesvoeding geeft
-De voeding kun je klaarmaken volgens de gebruiksaanwijzing op de verpakking. De voeding doe je voor het 1^e gebruik in een uitgekookte fles (volg hiervoor de gebruiksaanwijzing van de fabrikant). Op een eerste dag drinkt je baby 10 tot 20 cc per voeding.
- Druppel enkele druppels melk op de binnenkant van je pols en voel of de voeding niet te warm is.
- Zorg ervoor dat de speen steeds gevuld is met voeding, zodat de baby niet te veel lucht binnenkrijgt.
- Als je baby genoeg heeft van het drinken of het flesje leeg heeft gedronken, kun je hem rechtop tegen je aanhouden. In deze houding kan je baby een boertje laten.
- Het is niet erg als je baby de eerste 24 uur een voeding niet wil, omdat hij misselijk is of blijft slapen. Probeer het gewoon na 3 uur opnieuw.

Verschonen
Verschoon je baby voor iedere voeding en noteer het aantal plas- en poepluiers, de voeding en de temperatuur. Laat dit overzicht aan de kraamverzorgende zien als zij bij je komt.

Als je twijfelt over of de baby geplast heeft, kun je de luier ook bewaren. De kraamverzorgende kan er dan nog even naar kijken.

Kamertemperatuur baby
De baby kan een te lage temperatuur krijgen door een koude omgeving. Baby's hebben snel last van afkoeling en vaak gebeurt dat 's nachts. Zorg dat de babykamer- /omgevingstemperatuur in de kraamweek tussen de 18 °C en 20 °C is en de kamer tochtvrij is. Plaats zo nodig een extra kacheltje in de ruimte. Heeft de pasgeboren baby een mooie, constante balans in temperatuur? Dan kan de omgevingstemperatuur verlaagd worden naar een temperatuur tussen de 16 °C en 18 °C. Zorg er ook voor dat de baby warm genoeg gekleed is en het bedje voor verwarmd is met een kruik, zie de instructie hieronder.

Temperatuur van de baby
Meet bij thuiskomst de temperatuur van je baby. Vaak koelt de baby namelijk af tijdens de rit naar huis. Meet de temperatuur van de baby elke keer als je de luier verschoont. Dit doe je met een rectale thermometer via de anus. De temperatuur van je baby moet tussen de 36,5 en 37,5 °C zijn. Handjes en voetjes voelen vaak koud aan. Dit is normaal.     

Wat doe je bij een te hoge of te lage temperatuur van de baby?

Lager dan 36,0 C:

• De temperatuur is te laag als deze lager is dan 36,0 C. Bel direct de verloskundige en pas huid op huid contact toe, zie hieronder.

Tussen de 36,0 – 36,5 C: 

• Pas huid-op-huid contact toe door samen met je baby lekker warm in bed te gaan liggen. Ontbloot je eigen bovenlichaam en leg de baby bloot op je borst (huid-op-huid contact). Laat de luier om en doe de baby een mutsje op. Dek goed toe met warme dekens.
• Geef je baby eventueel voeding.
• Meet de temperatuur opnieuw na één uur
• Is de temperatuur niet gestegen naar minimaal 36,5 ˚C? Bel dan de verloskundige.

Normaal: Tussen 36,5 - 37,5 ˚C

• Dit is een goede temperatuur. Je hoeft niets extra te doen.

Te hoog: Tussen 37,6 en 38 ˚C:

• 1 deken weghalen;
• Wat warme kleertjes uitdoen;
• Mutsje af
• Meet dan de temperatuur na één uur nogmaals. Blijft de temperatuur te hoog? Bel dan de verloskundige!

Te hoog: Boven de 38 ˚C:

• Bel direct de verloskundige.

Bedje voorverwarmen met kruik
Gebruik alleen een kruik om het bedje voor te verwarmen. Je mag geen kruik gebruiken bij je baby in het autostoeltje, kinderwagenbak of een kleine wieg/co- sleeper. Je kan een kleine wieg of co- sleeper wel voorverwarmen met een kruik. Gebruik zo nodig een extra deken.

Instructie vullen aluminium kruik:
Bekijk voordat je de kruik vult, eerst het instructiefilmpje Hoe maak je veilig een kruik klaar op de website of in de app ‘BabyManager’.
Controleer de kruik altijd op roestplekken en op lekken. Vul de kruik met heet water (geen kokend water) en doe de kruik in een kruikenzak. Wikkel de kruik daarna in een hydrofiele doek of molton en maak deze aan de zijkant van de kruik vast met een knoop.
Gebruik een kruik bij de baby alléén op advies van de verloskundige of kraamverzorgende. Zij zal vertellen hoe je de kruik dan veilig gebruikt.

Misselijk/spugen
Tijdens de bevalling kan er wat bloed en slijm in de mond en maag van de baby komen. Je baby spuugt dit vaak weer uit. Deze spuug is meestal bruinig van kleur. Je baby kan hier de eerst 24 uur misselijk van zijn. Schrik niet als je baby moet kokhalzen of spugen. Draai je baby even op de zijde of houd je baby rechtop.

Veilige slaaphouding
Het is belangrijk dat je baby zo veilig mogelijk kan slapen. Leg je baby vanaf de geboorte altijd op zijn rug te slapen in bed. Doordat het gezichtje dan vrij ligt, kan je baby goed ademen. Je baby slaapt het veiligst in een wieg of bedje.

Kleur
De baby is roze van kleur. De eerste dag heeft de baby vaak wat lichtblauwe handjes en voetjes. Dit is normaal.

Na een kunstverlossing
Na een geboorte met behulp van een vacuümpomp of tang kan je baby hoofdpijn hebben of misselijk zijn. Wij adviseren je om de baby dan zo veel mogelijk rust te geven. Leg de baby zo veel mogelijk in zijn eigen bedje of bij jou of je partner op de borst en beperk het bezoek. Soms krijgt je baby pijnstilling. De arts of verloskundige bespreekt dit dan met je.

Naveltje
Het naveltje kan nog wat nabloeden. Mocht dit veel zijn en je vertrouwt het niet, neemt u dan even contact op met jeverloskundige.

Heb je vragen in de avond en nacht?
Als je naar huis gaat in de avond en nacht en je hebt nog vragen, dan kun je contact opnemen met de BabyManager app. Na inschrijving ontvang je, in aanvulling op de fysieke basis kraamzorg, digitale zorgverlening door BabyManager (onderdeel van Kraamzorg de Waarden). De BabyManager app wordt rond de 36e week van je zwangerschap geactiveerd.

Wanneer altijd bellen met de verloskundige?

Bij onderstaande situaties moet je altijd contact opnemen met je eigen verloskundige:
Jezelf:
- Wanneer het vloeien meer is dan een vol kraamverband per half uur of als je plotseling erg veel bloed of stolsels verliest.
- Als je aanhoudend erg veel buikpijn hebt
- De temperatuur 38˚C of hoger aan geeft.
- Als je niet binnen 4 tot 6 uur na de bevalling kunt plassen.

De baby:
- Wanneer de baby een temperatuur van 36˚C of lager heeft of als de temperatuur van de baby een uur na het volgen van het bovenstaande schema niet daalt of stijgt.
- Als de baby een temperatuur van 38˚C of hoger heeft.
- Wanneer de baby een bleke kleur heeft of als de lippen, tong en binnenkant van de mond een blauwpaarse kleur hebben.
- De baby maakt een suffe indruk, is stil, kijkt niet rond en drinkt niet krachtig.
- Als de baby kreunende geluiden maakt, of als het benauwd of kortademig is bij het drinken of huilen.

Overige vragen
Heb je nog vragen, stel deze dan de volgende dag aan aan de kraamverzorgende of de verloskundige. Het is verstandig om je vragen van tevoren op te schrijven. Dan weet je zeker dat je niets vergeet.